Om intensjonserklæringa til Kosmo og lærarorganisasjonane

Erklæringa finn du her.

Avtalen inneheld sjølvsagt fleire fine ord, så det er viktig å vita kva ein skal sjå etter når ein les den. Det som går att, er fyrst og fremst følgjande:

MEIR vekt på LOKALE FORHANDLINGAR
MEIR FLEKSIBLE ARBEIDSORDNIGNAR
MEIR MAKT TIL REKTOR

Rett nok står det nokre pene ord om større frihet for den kreative læraren (NB ikkje for læraren, bare for den såkalla "kreative" læraren, og kva som må til for å bli anerkjend som kreativ, skin igjennom mellom linjene i avtalen). Kor stort spelerom læraren får i praksis, må målast opp mot dei utvida fullmaktene som den same avtalen gir til rektor, utvida fullmakter til å GRIPA INN i lærarens sitt arbeid og STYRA LÆRAREN.

Avtalen peikar på at dei vil ha "mer desentraliserte lønnsforhandlinger" og "tiltak for mer fleksible arbeidstidsordnigner". Meir desentraliserte lønnsforhandlingar vil seia større forskjellar lærarane imellom, gjerne frå fag til fag, frå skole til skole, frå kommune til kommune osb. Det skal avtalast lokalt, så då vil det variera alt etter kor mykje den enkelte kommune eller skolen har å rutta med, og kor mykje dei vil bruka - og kven dei vil bruka pengar på. Dette har vi vore imot i alle år, men no er leiarane i Lærarforbund og Lærarlag i ferd med å selja ut prinsippet om enhetsskolen. Tydelegvis.

Meir fleksible arbeidstidsordningar vil seia at rektor skal begynna å overstyra læraren og bestemma korleis dei skal legga opp undervisninga. Det kjem tydelegare fram lenger nede i avtalen. Det står uttrykkeleg i avtalen at det SKAL oppnås enighet om endringar i særavtalane som regulerer desse forholda, FØR lærarane kan ta ut gevinst i form av høgare lønn (dvs. høgare lønn enn den som alt er avtala). Det dei då skal bli einige om, er då konkret fire ting:

Forsøk med ALTERNATIVE OG FLEKSIBLE arbeidstidsordningar "som gir bedre ressursutnyttelse". Det er ikkje snakk om å innføra fleksitid, for det har læraren allerede. Det er snakk om å bryta ned dei rettane lærarane har, som gjer arbeidsdagen littegranne forutsigelig. Rektor skal altså finna ut korleis han kan få fleire "ressurser" ut av kvar enkelt lærar. Slik skoledagen er organisert i dag, synest departementet dei får for lite ut av oss lærarar. Kan dei nytta oss meir på skolen, utan å måtte kalla det undervisning, så får staten meir att for pengane.
"... at undervisningen organiseres slik at årsrammen for leseplikt i større grad skal styre det antall undervisningstimer lærerne faktisk utfører." Det betyr: Dersom vi arrangerer kinobesøk for elevane, ekskursjonar, skiturar e.l., så må det nødvendigvis gå på tvers av timeplanen. Då blir det nokre timar som ikkje følgjer den oppsette undervisningsplanen. Det same gjeld ved heildagsprøver, eksamen o.l. Då skal rektor sjå til at ingen lærar av den grunn får noka lette i arbeidsbyrden. Rektor skal seia: du underviste ikkje den timen, for klassen var på kunstutstilling/kino/studietur, då skylder du oss ein time, og den skal du vær så god ta att. At mange lærarar nødvendigvis har nokså mykje ekstraarbeid i samband med slike arrangement, og at det på årsbasis jamnar seg nokså godt ut med kva kvar enkelt lærar får av ekstra arbeid og ekstra fri, det skal vi setta ein strek over. For her gjeld det om å få ut meir ressursar frå den enkelte læraren. - At dette er rett tolking av punktet, kan eg seia fordi dette kravet møter vi alt i dag frå stadig fleire rektorar. Og dei rektorane som på det viset klarar å tyna meir ut av lærarstaben, får stjerner hos fylkets skolesjefar (opplæringsdirektørar, heiter det visst i i dag).
Dessutan skal rektor (arbeidsgiverne, står det) sørga for "økt fleksibilisering vedrørende periodisering av undervisningen" - kunna samla opp undervisning i større bolkar, t.d. seia at norsklæraren som fekk to-tre fridagar p.g.a. prøver, studieturar o.l., skal ta dette igjen ved oppsamla undervisning eit par dagar, sjølv om dette ikkje står på planen. Vidare: "omfordele undervisningstimer til andre pedagogiske oppgaver ved bortfall av disse". Kort sagt, rektor skal knegå oss for å passa på at vi i alle fall ikkje får noka lette på noko vis. Dette er den såkalla "auka friheten til den kreative læraren". Den læraren som er så kreativ at ho/han står på hovudet for skolen både tidleg og seint, skal få større frihet til å gjera dette. Den som synest arbeidspresset er stort nok som det er, skal få MINDRE frihet, men skal tvert om kjenna pusten frå rektor i nakken heile tida.
Meir teamarbeid.

Alt dette skal det forhandlast meir om, men RETNINGA på utviklinga er slått fast. Og det er ganske openbart at staten ikkje gir kroner i den såkalla "skolepakka" utan at vi går fleire steg i den retninga dei ønsker.

Til slutt: Dei som trudde at dette var eit innspel som Kosmo kasta inn på overtid natt til fredag 26. mai, må tru om igjen. Intensjonserklæringa, som «berga» læraroppgjeret, blei underteikna av staten, lærarorganisasjonane, LO og YS alt 19. mai - EI VEKE FØR FORHANDLINGSFRISTEN GJEKK UT.

Leiv Olsen